Fitness Sağlık

Demir Döküm Tencereyle Yapılan Yemeklerden Demir Alınır mı? – Bilimsel açıklama –

Tv de sorulan soru veyahut halk arasında sorulmuş bazı sorular, araştırma veya fikir sahibi olmadan sadece kalıp olarak düşünülerek “SAÇMA” bulunması ve soruyu soran kişi ile dalga geçilmesi aslında Bilim adına üzücü bir tablodur.

Peki gerçekten Tava ve Tenceren demir almak mümkün mü? Bununla ilgili bilimsel çalışma ve çalışmalar var mı?

Texas Tech Üniversitesinin Deepartment of Foof and Nutrition alanında yaptığı bilimsel çalışma’da gıdaları demir tava ve demir içermeyen bir tava ile pişirerek besinlerdeki demir ölçümü yapmışlardır. Çıkan sonuca göre demir tava ile pişen gıdalarda demir oranı yüksek iken, diğer tavalarda pişen aynı gıdalarda demir oranlar düşüktü. Aşağıdaki şema’da net olarak ölçümler görülmektedir. (1)

Aslında Bu bilimselçalışmalar 1980li yıllarda vardı. Nitekim İngilizler 1986 senesinde bu çalışmayı elma üzerinden yaparak pişirme tavasından elmaya demir geçtiğini bulmuştu. Hatta ne kadar demir geçtiğine kadar detaylı bir çalışma sergilenmişti. (2)

2004 senesinde yapılan başka bir çalışmada üç farklı gıda demir tencerelerde pişirilerek kaç gram demir arttığı araştırıldı:

Nsima (mısır lapası) + 0.315 mg / 100 g

Bitkisel Relish + 3.58 mg / 100 g

Fasulye + 14.7 mg / 100 g

Burada da, gıdanın pH’ oranı ne kadar düşük olursa, yani ne kadar asidik olursa, demirin pişirme kabından o kadar iyi çıktığı anlaşıldı. Pişirme kaplarının tekrar tekrar kullanılması yiyeceklerin demir içeriğini de arttırdı. Ve daha önce gördüğümüz gibi, miktarlar insanların demir tedariki için oldukça önemlidir. (3)

2014 senesinde Yeni Zelanda destekli genç kızlar üzerinde yapılan bir bilimsel çalışmada demir döküm tencere ile teflon tencerede pişirilen yemeklerin içindeki demir miktarları araştırıldı. Araştırmaya göre Demir kapta pişen yemeklerde %16.2 daha fazla demir bulundu. 4 ay kullanımı sonucunda kansız olan kızlardan alınan kan analizlerinde hemoglobin miktarı %7.9 oranında arttığı tespit edildi. Bunun üzerine bilim adamları yemekleri demir kapta pişirerek genç çocuklara ve Hamile bayanlara tavsiye etmişlerdir.(4)

2013 senesindeki Hindistandaki bir çalışma ve 2003 senesinde İngiltere Liverpool da yapılan bilimsel çalışmaya göre Demir döküm kaptan yiyeceğe geçen demirin, demir eksikliği olan kişilerde kanda hemoglobin ve demir miktarlarını artırdığı gösterilmiştir (5, 6).

Peki, Pişirme kaplarından alınan demiri vücut kabul ediyor mu? Emilimi nasıldır?

Sindirim sistemdeki demirin de kolay emilip emilemeyeceğine dair sorular hala sorulmaktadır. 1999 yılında Lancet’te yayınlanan Adish ve arkadaşlarının demir tencerelerde pişirilen yiyecek tüketiminin demir durumu ve büyümesi üzerine etkisi: randomize bir çalışma ile gayet başarılı sindirildiğini açıklamıştır. Buna göre, yaygın demir eksikliği olan gelişmekte olan ülkelerdeki çocuklar, alüminyum tencere yerine demir tencere kullanıldığında yılda 0,6 cm daha büyüdü. Bu konuda yoğun araştırmalarda bulunan Alman Bilim adamı Dr. Marquardt ise; “Demirin direk alınması sindirimde problem çıkarabilir fakat besinlere geçmesi yoluyla sindirilmesi yönünde hiçbir sıkıntı olmayacaktır” şeklinde açıklama yapmıştır.

Der Lucky Iron Fish(Şanslı Demir Balık) nedir?

Yukarıdaki gerçeklere dayanarak, gelişmekte olan ülkeler için araştırmacılar Lucky Iron Fish® adını verdiler. Özellikle saf demirden yapılmış ve istenmeyen metallere en az maruz kalan 200 gram ağırlığında demir balık, yemek hazırlarken veya kaynar suda tencereye eklenir. Armstrong ve arkadaşları bu yöntemin güvenliğini araştırmışlar ve aşağıdaki sonuç ortaya çıkmış.(7)

– Lucky Iron Fish® yüksek saflıkta demirden yapılmıştır. Demir dışı bileşiklerin oranı% 12’den azdır.

– Lucky Iron Fish®’i 30 dakika boyunca pH 6.5 veya 7.5’te suda kaynatmak, alüminyum, arsenik, krom, kadmiyum ve diğer metallerle tespit edilebilir hiçbir kontaminasyona yol açmadığı görüldü.

– Lucky Iron Fish® etkilidir ve asitlendirilmiş suda litre suya 7 mg demir salar.

Aynı anda 2’den fazla balık pişirmeniz önerilmez çunkü bu evvela tadı bozacaktır ve yüksek dozlar tavsiye edilmeyecektir.

Yukarıdaki uygulamalar kim için gereklidir?

Demir Tencere kullanımı bir hikaye veyahut eğlence uygulaması değildir. Demir eksikliği yaşayanlar veya günlük beslenmesinde yeterince demir alamayanlar (Vejeteryan veya Veganlar) veyahut Siyah çayı çok içerek alınacak olan demiri bloke edenler için önerilebilir. Sindirim sistemden demir emilimi demir eksikliği durumunda önemli ölçüde artar, böylece tencere ve Lucky Iron Fish®’den oldukça az miktarda demir, özellikle demir eksikliğinin şehir hayatı yaşayan bölgelerde etkili olacaktır. ,

Ferritin değerini 38 ug / l’den 100 ug / l’ye yükseltmek isteyen optimal olarak temin edilen bir vatandaş için, az miktarda demir ile demir dengesi üzerinde büyük bir etki beklenmediği için yeterli gelmeyecektir. Bu sebeple takviye demir alması veyahut doktoruyla görüşerek bunun tedarik yollarına başvurması gerekmektedir.

Yazan Murat Kılıç, 26 Nisan 2020 (İzmir)

Kaynaklar

1)https://www.kochen-essen-wohnen.de/media/pdf/c1/ce/68/diagramm-eisenzufuhr.pdf

2) “İron content of food cooked in iron utensils. Journal of the American Dietetic Association (J Am Diet Assoc. 1986 Jul;86(7):897-901)

3) “Iron contents of Malawian foods when preparedin iron cooking pots” (Int J Vitam Nutr Res. 2004 Jan;74(1):21-6.)

4)https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25244367

5)https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23868537

6)https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12859709

7) Armstrong et al, Iron release from the Lucky Iron Fish: safety considerations, Asia Pac J Clin Nutr 2017; 26 (1): 148-155)

Related posts

Mix Training Systeme (Karışık İdman Sistemi)

trendmedya

En İdeal Antrenman Vakti Nedir? (bilimsel anlatım)

trendmedya

Samsun’da korona aşısı olana dondurma bedava

trendmedya

Leave a Comment